Przygotuj organizm do leczenia, zmniejsz ryzyko powikłań

Czym jest prehabilitacja?

Prehabilitacja to świadome przygotowanie organizmu do obciążającego leczenia lub operacji. Celem jest zmniejszenie ryzyka powikłań, poprawa wyników terapii oraz szybszy powrót do sprawności.

Co zyskujesz?

• mniejsze ryzyko powikłań,
• krótszy pobyt w szpitalu,
• lepsze samopoczucie w trakcie leczenia,
• szybszy powrót do zdrowia i codziennych aktywności.

4 filary prehabilitacji

Na stabilność i „moc” organizmu przed leczeniem wpływają cztery główne obszary:

Ruch i ćwiczenia

Ćwicz tyle, ile możesz i na ile pozwala Ci Twoje ciało – każda ilość ruchu ma znaczenie. Regularna aktywność poprawia wydolność, siłę i samopoczucie.

Przykładowe ćwiczenia z kończynami górnymi

Poniższe ćwiczenia można przedstawić jako osobne kafelki lub listę z ilustracjami.

• Ćwiczenie 1: siad na krześle, sięganie dłonią do przeciwnego ramienia z unoszeniem łokcia.
• Ćwiczenie 2: unoszenie obu rąk w górę (wersja pełna lub zgięte łokcie, przedramiona jedno na drugim).
• Ćwiczenie 3: odwiedzenie kończyny górnej z sięgnięciem ręką w bok; w wersji trudniejszej – skłon boczny.
• Ćwiczenie 4: skręt tułowia z rękami ułożonymi jedno na drugim, głowa podąża za ruchem.
• Ćwiczenie 5: odwodzenie rąk w płaszczyźnie horyzontalnej (łopatki zbliżają się do kręgosłupa).
• Ćwiczenie 6: sięganie ręką za głowę (zgięcie, odwiedzenie i rotacja zewnętrzna).
• Ćwiczenie 7: sięganie wyprostowaną ręką po skosie w stronę przeciwną.

Zaprzestanie palenia i innych używek

Rzucenie palenia i ograniczenie innych używek to jeden z najważniejszych kroków przed leczeniem. Jeśli nie możesz zrobić tego samodzielnie, poproś o pomoc lekarza, farmaceutę lub zgłoś się do poradni antynikotynowej.

Co może się stać, jeśli nic nie zmienisz?

• mniejsza siła – trudności z poruszaniem się, wstawaniem, chodzeniem,
• niższa wydolność – trudniejszy powrót do codziennych czynności,
• organizm gorzej przygotowany do zmian zachodzących w czasie leczenia,
• sztywniejsze, mniej elastyczne tkanki – większe odczuwanie bólu, mniejszy zakres ruchu,
• zaburzone czucie głębokie – większe ryzyko upadków.

Kontrola przyjmowanych leków

Przed zabiegiem operacyjnym i w trakcie leczenia onkologicznego ważne jest, aby lekarz lub farmaceuta przeanalizował wszystkie przyjmowane leki.

• sprawdzenie, czy leki nie kolidują ze sobą,
• wykluczenie powielania tego samego działania,
• weryfikacja, które leki należy odstawić lub zmienić przed zabiegiem.

Korzyści z prawidłowej kontroli leków

• zmniejszone ryzyko powikłań płucnych,
• większa pojemność płuc,
• mniejsze ryzyko powikłań związanych z gojeniem rany pooperacyjnej,
• mniejsze ryzyko infekcji,
• lepsze wchłanianie składników odżywczych,
• większa odporność i sprawność organizmu.

Twoje samopoczucie i wsparcie psychologiczne

To, jak się czujesz, ma znaczenie. Zwiększony lęk może podnosić ryzyko powikłań, dlatego warto zadawać pytania, szukać informacji i korzystać z technik relaksacyjnych.

Pytania, na które warto znać odpowiedź

• Jak zachować się w trakcie leczenia i przed operacją?
• Jaka aktywność fizyczna jest dla mnie wskazana?
• Czy i jakie pomoce ortopedyczne mogę wykorzystać oraz jak z nich korzystać?
• Jak prawidłowo wstawać z łóżka, chodzić o kulach lub z balkonikiem, bezpiecznie kaszleć?
• Jak pielęgnować ranę pooperacyjną?

Nie musisz być sam – możesz skorzystać z pomocy psychologa, psychoonkologa, grup wsparcia lub fundacji działających na rzecz pacjentów onkologicznych.

Materiały i fundacje wspierające pacjentów

Więcej informacji możesz uzyskać u swojego lekarza prowadzącego, personelu medycznego oraz na stronie www.prehabilitacja.pl. Wsparcie oferują także organizacje pozarządowe:

• Fundacja „To się leczy” – bezpłatna infolinia dla pacjentów szukających informacji o diagnozie i leczeniu,
• Stowarzyszenie Walki z Rakiem Płuc,
• Onkofundacja Alivia – m.in. wsparcie w finansowaniu leczenia i wyborze ośrodka,
• Fundacja Rak’n’Roll – Wygraj Życie,
• Fundacja Psychoonkologii i Promocji Zdrowia „Ogród Nadziei”,
• Portal Pulmoinfo.